Projekt ustawy o ochronie życia

PROJEKT
Ustawa
z dnia…
o zmianie ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności
przerywania ciąży oraz niektórych innych ustaw
Art. 1
W ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży
/Dz. U. nr 17 z 1993 r., poz. 78 ze zm./ wprowadza się następujące zmiany:
1/ Ustawa otrzymuje tytuł „o ochronie życia i zdrowia ludzkiego od poczęcia”.
2/ Preambuła otrzymuje brzmienie: „Uznając, że życie jest przyrodzonym i fundamentalnym dobrem
każdego człowieka oraz respektując wyrażoną w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę prawnej
ochrony życia każdego człowieka, stanowi się, co następuje”.
3/ Art. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Każdy człowiek ma od chwili poczęcia przyrodzone prawo do życia.
2. Życie i zdrowie dziecka od chwili jego poczęcia pozostają pod ochroną prawa.”
4/ Art. 2 ustęp 1 punkt 1) otrzymuje brzmienie: „opiekę medyczną nad dzieckiem poczętym oraz kobietą w
ciąży”
5/ W art. 4 ust. 1 po zdaniu dotychczas obowiązującym dodaje się dwa kolejne zdania w brzmieniu:
„Nauczanie w tym zakresie musi respektować normy moralne rodziców i wrażliwość uczniów. Udział w
zajęciach wymaga pisemnej zgody rodziców lub pełnoletnich uczniów.”
6/ Uchyla się art. 2 ust. 2a oraz art. 4a, 4b i 4c ustawy.
Art. 2
W ustawie Kodeks karny /Dz. U. nr 88 z 1997 r., poz. 553 ze zm./ wprowadza się następującą zmianę:
Art. 152 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Kto za zgodą kobiety przerywa jej ciążę,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży lub ją do tego
nakłania.
§ 3. Kto dopuszcza się czynu określonego w § 1 lub 2, gdy dziecko poczęte osiągnęło zdolność do
samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”
§ 4. Nie popełnia przestępstwa lekarz, jeżeli śmierć dziecka poczętego jest następstwem działań
leczniczych, koniecznych dla uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu lub życiu
kobiety ciężarnej.
Art. 3
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE
1/ Potrzeba i cel wydania ustawy.
Art. 38 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną
ochronę życia. Na gruncie obiektywnych zdobyczy nauk przyrodniczych (medycyny, biologii, a zwłaszcza
genetyki) nie ma obecnie żadnych wątpliwości, iż życie człowieka rozpoczyna się w momencie poczęcia.
Również polski Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się w tym przedmiocie w sposób jednoznaczny:
„wartość konstytucyjnie chronionego dobra prawnego jakim jest życie ludzkie, w tym życie rozwijające się
w fazie prenatalnej, nie może być różnicowana. Brak jest bowiem dostatecznie precyzyjnych i
uzasadnionych kryteriów pozwalających na dokonanie takiego zróżnicowania w zależności od fazy
rozwojowej ludzkiego życia. Od momentu powstania życie ludzkie staje się więc wartością chronioną
konstytucyjnie. Dotyczy to także fazy prenatalnej” (Wyrok TK z 28 maja 1997 r. w sprawie K 26/96).
Wydawać by się zatem mogło, że polskie ustawodawstwo winno otaczać ochroną prawo do życia każdej
istoty ludzkiej, niezależnie od fazy rozwoju. Tak jednak nie jest, gdyż obecnie obowiązująca ustawa z dnia 7
stycznia 1993 r. (znowelizowana w 1996 r. przez lewicową większość sejmową) o planowaniu rodziny,
ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży zakłada prawną możliwość
uśmiercania niektórych ludzi z uwagi na pewne arbitralne kryteria. Obywatelski projekt ustawy dąży do
faktycznego zapewnienia, aby konstytucyjne prawo do ochrony życia nie było różnicowane ze względu na
wiek, miejsce przebywania, stan zdrowia czy okoliczności poczęcia człowieka.
W art. 1 ust. 2 wyrażono ponadto normę nakładającą na organy państwa szczególny obowiązek
ochrony zdrowia i życia dziecka poczętego. Przepis ten jest realizacją zobowiązań Polski na gruncie
Konwencji o Prawach Dziecka, chroniącej zdrowie i życie dziecka zarówno przed, jak i po narodzeniu.
Uzupełnienie art. 4 ust. 1 ma na celu realizację konstytucyjnego (art. 48) prawa rodziców do
wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.
Projekt zakłada derogację wprowadzonego w 1996 r. art. 2 ust. 2a ustawy. Sformułowanie tego
przepisu wskazuje, że ma być on (i faktycznie jest) wykorzystywany przy aborcji eugenicznej. Badania
prenatalne rzeczywiście służące zdrowiu dziecka i matki będą, jako mieszczące się w pojęciu opieki
medycznej (art. 2 ust. 1 pkt 1), powszechnie dostępne na dotychczasowych zasadach.
Na skutek postulowanego uchylenia ustawowych wyjątków od karnoprawnego zakazu aborcji
bezprzedmiotowe staną się wyrazy „z naruszeniem przepisów ustawy” występujące w treści art. 152 k.k. W
konsekwencji należy dokonać niezbędnego przeredagowania polegającego na usunięciu z kodeksowego
przepisu tego zbytecznego sformułowania.
2/ Rzeczywisty stan w dziedzinie, która ma być unormowana.
Mamy obecnie do czynienia z prawną dyskryminacją poszczególnych kategorii ludzi w tak
fundamentalnej kwestii, jaką jest ludzkie życie. Spod ochrony prawa wyjęte są dzieci w okresie

prenatalnym, podejrzane o niepełnosprawność. Rocznie, w majestacie prawa, kilkaset dzieci poddawanych
jest fizycznej eliminacji w publicznych placówkach służby zdrowia. Według „Sprawozdania Rady Ministrów
z wykonywania oraz o skutkach stosowania w roku 2012 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu
rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży” (Druk nr 2067 z 13
stycznia 2014 r., s. 77-79), w samym tylko 2012 r. legalnie zabito 757 dzieci poczętych, z czego 705 z uwagi
na podejrzenie ich upośledzenia. Prasa i organy ścigania odnotowują przypadki pozostawiania żywych
dzieci, które przeżyły indukcję poronienia, bez opieki medycznej, aby zmarły z wyziębienia i głodu.
3/ Różnica pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym.
Obrońcy obecnego stanu prawnego twierdzą, że jest on rezultatem zawartego w roku 1993
kompromisu. Jest inaczej. Regulacja będąca aktualnie w mocy jest wynikiem uchwalonej 30 sierpnia 1996 r.,
głosami głównie SLD i Unii Pracy, nowelizacji. Zmiana ta (przyjęta pomimo weta Senatu, a w zaskarżonym
zakresie uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjną) znacznie ograniczyła normatywne
gwarancje prawa do życia, m. in. rozszerzając przesłanki dopuszczalności aborcji. Ustawa z 1993 r. znosiła
karalność aborcji w niektórych przypadkach. Nowelizacja z 1996 r. wprowadziła możliwość „przerywania
ciąży” interpretowaną jako „prawo do aborcji”. Przepisy te są wykorzystywane do wywierania presji na
szpitale, aby wykonywały aborcje. Różnica pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym,
polega na konsekwentnym uznaniu u wszystkich, bez wyjątku dzieci poczętych, tej samej przyrodzonej
godności i objęciu ich ustawową ochroną.
4/ Przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i prawne.
a/ Skutki społeczne.
Obecne odstępstwa od zasady bezwarunkowej ochrony życia, pozwalają zabijać pewne kategorie
ludzi przed narodzeniem. Stanowi to sugestię ustawodawcy pod adresem tych obywateli (głównie
niepełnosprawnych), którzy urodzili się „pomimo” przesłanek aborcyjnych, jakoby byli oni ludźmi drugiej
kategorii i nie zasługiwali na ochronę. Jest to skutek uboczny obecnie obowiązującej ustawy. Projekt
obywatelski przyczynić się może do długofalowego wzrostu wrażliwości społecznej, postaw
humanitarnych, oraz zatrzymania postępującej- także wśród lekarzy- stygmatyzacji społecznej niektórych
grup ludzi.
b/ Skutki gospodarcze.
Nowelizacja nie spowoduje bezpośrednich skutków gospodarczych. Uczyni relacje społeczne
bardziej ludzkimi, co będzie miało pozytywny wpływ również na zjawiska gospodarcze.
c/ Skutki finansowe.
Projekt nie pociąga za sobą bezpośrednich skutków finansowych.
d/ Skutki prawne.
Projektowany stan prawny zakłada usunięcie sprzeczności, jaka istnieje pomiędzy konstytucyjną

zasadą ochrony życia każdego człowieka i deklaracją ochrony życia dzieci poczętych a ustawową
dopuszczalnością zabijania dzieci poczętych. Zakłada także wykonanie konstytucyjnego nakazu ochrony
życia każdego człowieka przez przepis ustawowy wyrażający prawo dziecka poczętego do życia i do
ochrony życia. Nowelizacja wypełnia więc lukę prawną w zakresie ochrony życia dzieci przed narodzeniem.
Usunięte zostaną też wątpliwości co do zgodności ustawy z wieloma innymi przepisami ustawy zasadniczej:
art. 18 (ochrona rodzicielstwa), art. 32 ust. 2 (zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny), art. 48
(prawo rodziców do wychowania dzieci zgodne z własnymi przekonaniami), art. 68 ust. 3 i 69 (obowiązek
szczególnej pomocy osobom niepełnosprawnym) czy art. 72 (ochrona praw dziecka). Ponadto projekt w
pełni czyni zadość wymogom ustawowej ochrony życia, jakie nakładają na Polskę umowy międzynarodowe
(art. 6 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 2 Europejskiej Konwencji Praw
Człowieka oraz preambuła Konwencji Praw Dziecka). Co więcej, zmiana uchroni Rzeczpospolitą Polską
przed ewentualnymi skargami do międzynarodowych trybunałów z tytułu „prawa do aborcji” oraz
wynikającymi z tego konsekwencjami.
Projekt nie przewiduje sankcji w odniesieniu do matki dziecka poczętego. Nadto nowelizacja położy
kres chaosowi, który wynika z posługiwania się przez ustawę tak niejednoznacznymi pojęciami jak
„zagrożenie zdrowia”, „prawdopodobieństwo choroby”, jak również nader arbitralnymi terminami
stanowiącymi kryterium wiekowe prawa do życia (np. 12 tygodni).
5/ Źródła finansowania.
Projekt ustawy nie pociąga za sobą obciążenia budżetu państwa lub budżetów jednostek
samorządu terytorialnego.
6/ Założenia projektów podstawowych aktów wykonawczych.
Projekt zakłada ustawowe uregulowanie kwestii normowanych obecnie w §4 rozporządzenia
Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 2009 r. (Dz. U. nr 131, poz. 1079), toteż powstaje
konieczność wydania rozporządzenia uchylającego ów przepis.
7/ Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej.
Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.
8/ Przeprowadzane konsultacje.
W Polsce od lat toczy się debata publiczna na temat aborcji. Coraz więcej osób bierze udział w
inicjatywach służących wprowadzeniu pełnej ochrony życia od poczęcia. Setki tysięcy osób podpisują się
pod projektami postulującymi wzmocnienie prawnej ochrony życia ludzkiego. Badania opinii społecznej
pokazują, że wrażliwość Polaków wobec życia ludzkiego w fazie prenatalnej rośnie. W 2013 r. 75 procent
pytanych przez CBOS uznało, że aborcja jest złem i nigdy nie może być usprawiedliwiona. To wzrost o 6
punktów procentowych w porównaniu z sondażem z 2010 r. Badanie przeprowadzono w dniach 4-11 lipca
2013 r. na liczącej 1005 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.

You may also like...